Συζητώντας για την υγεία στην πόλη...

ιδιωτικοποίηση, εμπορευματικοποίηση

Οι πολυεθνικές βιομηχανίες φαρμάκων και ιατροτεχνικού εξοπλισμού συσσωρεύουν δισεκατομμύρια ευρώ μέσα από τη λεηλασία του συστήματος υγείας. Η διαφθορά, εκκινώντας από την κορυφή της κρατικής μηχανής, αλώνει τον χώρο της περίθαλψης μετατρέποντας τα νοσοκομεία σε ένα απέραντο παζάρι των εμπόρων της υγείας και νομιμοποιείται χρηματίζοντας ένα σημαντικό μέρος του ιατρικού, νοσηλευτικού και διοικητικού προσωπικού. Ο διεφθαρμένος γιατρός δεν είναι τίποτα άλλο από την αντανάκλαση σε μικροκλίμακα του διεφθαρμένου υπουργού.
Όμως, καθώς η κρίση αποτελεί και την άριστη πρόφαση για τη συσσώρευση ακόμα μεγαλύτερων κερδών, το υπουργείο –σιωπηρά, αλλά απόφασιστικά και με σχέδιο– μεθοδεύει σταδιακά την πλήρη ιδιωτικοποίηση του συστήματος υγείας: ότι ήταν δωρεάν πλέον έχει αντίτιμο και στο μέλλον θα είναι απρόσιτο από όσους δεν έχουν να πληρώσουν. Η επαπειλούμενη επέκταση των πληρωμένων απογευματινών ιατρείων, η επιβολή εισιτηρίου παντού –τόσο στα επείγοντα όσο στα τακτικά ιατρεία, αλλά ακόμα και στα πρωτοβάθμια κέντρα υγείας–, η θέσπιση ξεχωριστών (και πανάκριβων) τιμολογίων για κάθε ιατρική πράξη ή εργαστηριακό έλεγχο, είναι απλά κομμάτια του παζλ που σιγά-σιγά χτίζεται. Μαζί φυσικά με τον ήδη υπαρκτό περιορισμό της ασφαλιστικής κάλυψης από τα ταμεία, τον εξανδραποδισμό των φτωχών, των ανέργων και των μεταναστών.
Η ιδιωτικοποίηση και η εμπορευματικοποίηση είναι πολύ φτωχές ως λέξεις. Οφείλουν να αντικατασταθούν με τα άμεσα πολιτικά σημαινόμενά τους:

αποκλεισμός, εξαίρεση

Το κράτος επιτίθεται στην κοινωνία οργανώνοντας παντού καταστάσεις αποκλεισμών και εξαίρεσης. Το στρατόπεδο συγκέντρωσης επέστρεψε στο ευρωπαϊκό έδαφος μισό αιώνα μετά το β´ παγκόσμιο πόλεμο ως συνθήκη αιχμαλωσίας ενός κομματιού του πληθυσμού –και ταυτόχρονα υλικό και συμβολικό πεδίο πεδίο μιας κοινωνίας σε γενικευμένο πόλεμο. Από τη στιγμή που γίνεται αποδεκτή, είναι αναμενόμενο η συνθήκη εξαίρεσης να γενικευτεί στο σύνολο των θεσμών, η εκπαίδευση, η υγεία, η εργασία, η πρόνοια θα ακολουθούσαν γρήγορα οργανώνοντας νέους αποκλεισμούς και διευρύνοντας τους παλιότερους. Έτσι σήμερα οι μετανάστες είναι ο καινούριος εσωτερικός εχθρός στη θέση των εβραίων, ανεπιθύμητοι από παντού και στόχος μιας γκεμπελικής (όσο και ανυπόστατης) ρητορικής που τους φορτώνει ακόμα και τα ελλείμματα της υγείας. Υπάρχει τελικά ένα νήμα που συνδέει το στρατόπεδο συγκέντρωσης με το νοσοκομείο.

Η δημοκρατία αποκαλύπτει το αληθινό της πρόσωπο σε μια κατάσταση φαινομενικής θεσμικής εκτροπής. Και οι ορδές των αποκλεισμένων μεγαλώνουν καθημερινά, ο αποκλεισμός χτυπάει πόρτες που μέχρι τώρα φάνταζαν απροσπέλαστες. Όχι μόνο οι μετανάστες, αλλά και οι νέοι και οι άνεργοι μπαίνουν στο στόχαστρο μιας πραγματικότητας που δεν έχει τίποτα να τους υποσχεθεί. Άχρηστοι πλέον για το σύστημα, εξορίζονται με κάθε τρόπο από τον πυρήνα πολιτικών και κοινωνικών δικαιωμάτων που κάποτε έμοιαζαν θεμελιώδη και αδιαμφισβήτητα.

Ο αποκλεισμός από τους μηχανισμούς υγείας, περίθαλψης και ασφάλισης είναι ένα μόνο μέρος του πολέμου που έχει εξαπολυθεί ενάντια στην κοινωνία. Ένα κομμάτι του πολέμου όμως ιδιαίτερα σημαντικό, με άμεση αντανάκλαση στον αστικό χώρο. Το νοσοκομείο ως αποκομμένη αστική ζώνη, προορισμένη για τα εύπορα μόνο κομμάτια του πληθυσμού, γίνεται σημειακό πεδίο του γενικευμένου ταξικού πολέμου.

Η ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΚΔΙΚΕΙΤΑΙ

Κείμενο παρέμβασης για την υπόθεση του Σίμου Σεϊσίδη που μοιράστηκε κατά τη διάρκεια της συναυλίας αλληλεγγύης στο θέατρο Πέτρας την Κυριακή 27 Σεπτέμβρη


Λίγους μήνες πριν, στις 3 Μάη, κατά τη διάρκεια ενός αστυνομικού μπλόκου, οι μπάτσοι δεν διστάζουν να πυροβολήσουν πισώπλατα τον αναρχικό Σίμο Σεϊσίδη. Ένα γεγονός τυχαίο, ενδεικτικό όμως του κύματος βίας που έχει εξαπολύσει ο αστυνομικός μηχανισμός στον ιστό της πόλης· στη θέση του Σίμου θα μπορούσε να βρίσκεται οποιοσδήποτε προσπαθούσε απλά για οποιοδήποτε λόγο να διαφύγει (τσιγγάνοι και νεολαίοι έχουν πέσει νεκροί κάτω από τις ίδιες ακριβώς συνθήκες στο παρελθόν, θύματα ενός δολοφονικού μηχανισμού που απαξιώνει καθολικά τη ζωή). Και ενώ ο Σίμος τραυματίζεται σοβαρά στο πόδι και κινδυνεύει σοβαρά από την ακατάσχετη αιμορραγία, οι μπάτσοι τον χτυπούν και τον αλυσοδένουν.
Στη συνέχεια ΜΜΕ και Ασφάλεια παραμορφώνουν τα πραγματικά γεγονότα και κατασκευάζουν την εικόνα του “επικίνδυνου αναρχικού”. Και ως επικύρωση, καθώς ο Σίμος νοσηλεύεται στην εντατική του Ιπποκράτειου, το νοσοκομείο μεταμορφώνεται σε ένοπλη κατεχόμενη ζώνη, με μπλόκα στην είσοδο του νοσοκομείου και όπλα στους χώρους νοσηλείας να ακυρώνουν κάθε έννοια χώρου περίθαλψης προκειμένου η αστυνομία να στείλει καθολικά το μήνυμά της: όχι μόνο η πόλη, αλλά και η ζωή είναι υπό κατοχή.
Η ίδια ακριβώς εικόνα θα επαναληφθεί με ακόμη μεγαλύτερη ένταση αμέσως μετά στο ΚΑΤ, όπου μεταφέρεται ο Σίμος –και ο παραλογισμός της εξουσίας μεταβαίνει σε καινούρια πρωτόγνωρα όρια. Για έναν άνθρωπο που μόλις βγήκε από την εντατική, που χειρουργείται και σταδιακά εμφανίζει νεφρική ανεπάρκεια και σηψαιμία, είναι μάλλον αδύνατο να διαφύγει. Και όμως επιβάλλεται καθολική απαγόρευση στις επισκέψεις (ακόμα και συγγενικών του προσώπων), δεν του επιτρέπεται να έχει αποκλειστική νοσοκόμα, ένοπλοι ακροβολίζονται στους χώρους νοσηλείας ακόμα και κατά τη διάρκεια ιατρικών πράξεων -οι ίδιοι που τον τραβούν φωτογραφίες για να σπάσουν πλάκα. Και φυσικά οι κλούβες των ΜΑΤ καταλαμβάνουν όλο τον προαύλιο χώρο του νοσοκομείου όταν πραγματοποιείται συγκέντρωση αλληλεγγύης -μια μεγάλη κινητοποίηση αστυνομικών δυνάμεων που διαρκεί ώρες πριν αλλά και μετά τη συγκέντρωση. Στο νοσοκομείο της Γάζας ίσως η κατάσταση να είναι καλύτερη...
Είναι δεδομένο ότι η κατάσταση που διαμορφώνεται είναι απαράδεκτη, δυσχεραίνοντας το έργο του ιατρικού και νοσηλευτικού προσωπικού και αναγκάζοντάς τους αν μη τι άλλο να λειτουργήσουν κάτω από καθεστώς ισχυρής ψυχολογικής πίεσης. Στην πραγματικότητα, η έκταση της θεσμικής εκτροπής (αναμενόμενης για την εξουσία) είναι τόσο μεγάλη, που οδηγεί την ομοσπονδία των νοσοκομειακών γιατρών να βγάλει καταγγελία για τις συνθήκες νοσηλείας του Σίμου.
Δυστυχώς η κατάσταση της υγείας του επιδεινώνεται και επειδή η ίδια η ζωή του βρίσκεται σε κίνδυνο, υποβάλλεται σε ακρωτηριασμό του ποδιού του. Στη συνεχεία μεταφέρεται στον Ευαγγελισμό όπου όμως οι συνθήκες νοσηλείας του δεν αλλάζουν ουσιαστικά. Τελικά παρά τις προσπάθειες συντρόφων, συγγενών του και αλληλέγγυων, στις 5 Ιούλη μεταφέρεται στο νοσοκομείο άγιος Παύλος των φυλακών Κορυδαλλού παρά το γεγονός ότι ακόμα δεν έχει μπει σε διαδικασία αποκατάστασης, όπου και παραμένει κρατούμενος μέχρι σήμερα.
Και στο νοσοκομείο των φυλακών βέβαια θα συνεχιστεί η κατάφωρη παραβίαση των δικαιωμάτων του ως ασθενή. Άλλωστε οι συνθήκες στον άγιο Παύλο είναι οι χειρότερες δυνατές: οι κρατούμενοι στοιβαγμένοι όλοι μαζί, ασχέτως παθήσεως, οι οροθετικοί ασθενείς να στερούνται συχνά την θεραπεία τους λόγω μη προμήθειας των απαραίτητων για αυτούς φαρμάκων, ελάχιστο προσωπικό με τους κρατούμενους που εργάζονται να καλύπτουν την ανεπάρκεια του συστήματος σε νοσηλευτικό προσωπικό. Σε αυτό το περιβάλλον λοιπόν θεώρησε το κράτος ότι πρέπει να λάβει χώρα η διαδικασία της αποκατάστασης του Σίμου και το να μάθει να βαδίζει με το προσθετικό μέλος. Για οποιονδήποτε δεν είναι αιχμάλωτος του κράτους θεωρείται αυτονόητο ότι αυτή είναι μία διαδικασία που γίνεται σε ειδικά κέντρα αποκατάστασης με συνεχή παρακολούθηση από μια σειρά ειδικών γιατρών, φυσιοθεραπευτών και την απαραίτητη για όλες αυτές τις περιπτώσεις ψυχολογική υποστήριξη.(Να σημειωθεί ότι το προσθετικό μέλος, που είναι πανάκριβο, παραγγέλθηκε με χρήματα που συγκεντρώθηκαν από τους οικείους του και από αλληλέγγυους.)
Τα ζητήματα που μπαίνουν είναι πολλά: Για τη δημοκρατία τους τα δικαιώματα του ασθενούς δεν ισχύουν στην περίπτωση των κρατουμένων και ακόμα περισσότερο για τους πολιτικούς κρατούμενους. Οι θεράποντες γιατροί δεν αντέδρασαν στην συμπεριφορά της “αντι”τρομοκρατικής κατά τη διάρκεια της νοσηλείας του και σε μεγάλο βαθμό υπέκυψαν στις πιέσεις για έξοδό του από το νοσοκομείο και επιστροφή του στις φυλακές. Είναι αδύνατον αποφάσεις τόσο σοβαρές για την υγεία κάποιου όπως ο ακρωτηριασμός ενός άκρου να παίρνονται κάτω από καθεστώς πίεσης –και ακόμη περισσότερο, ασφυκτικής ένοπλης κατοχής ενός νοσοκομείου. Και φυσικά, το νοσοκομείο των φυλακών είναι –πάντα ήταν– μια αποθήκη εναπόθεσης ανθρώπων, ανίκανο να παρέχει έστω και τη στοιχειώδη ιατρική αγωγή ή φαρμακευτική κάλυψη. Ουσιαστικά μια ευθεία προέκταση της συνθήκης του εγκλεισμού, μέσα στην οποία είναι δεδομένο ότι περιπτώσεις σαν του Σίμου είναι απλά αδύνατο να αντιμετωπιστούν.
Σε όλα αυτά η στάση μας είναι μία: Η αλληλεγγύη, η ελευθερία, η επίθεση απέναντι στους μηχανισμούς του θανάτου, συνιστούν το μοναδικό πεδίο γύρω από το οποίο μπορεί να συγκροτηθεί κάθε αγώνας. Και ακόμη περισσότερο, το μοναδικό πεδίο μέσα στο οποίο μπορεί να γίνει κατανοητή η ζωή.
Δεν ζητάμε τίποτα –απαιτούμε το αυτονόητο

ΑΜΕΣΗ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ ΤΟΥ ΣΥΝΤΡΟΦΟΥ ΣΙΜΟΥ ΣΕΪΣΙΔΗ
συνέλευση για την υγεία | κατάληψη ΠΙΚΠΑ
Σεπτέµβρης 10

οι τεχνοκράτες μετρούν τα θύματά τους
(για το καινούριο νομοσχέδιο του υπουργείου υγείας
σχετικά με την “αναβάθμιση” του ΕΣΥ)

Φακελάκια, χρηματισμός από φαρμακευτικές εταιρείες, ατέλειωτες ώρες αναμονής στα εξωτερικά ιατρεία, ραντεβού μετά από μήνες για τακτικές εξετάσεις, εργαστήρια που δεν λειτουργούν και εξετάσεις που δεν μπορούν να γίνουν, γραφειοκρατία και αδιαφορία· όλα αυτά θα επανάληφθούν ξανά και ξανά ως βιώματα, αφηγήσεις και μια αίσθηση ανημποριάς και απελπισίας για τον καθένα και την καθεμιά από εμάς. Το δημόσιο νοσοκομείο μοιάζει όλο και περισσότερο με σκηνικό μιας ταινίας τρόμου. Και, εντάξει, πρέπει κάποια στιγμή να αρχίσουμε να μιλάμε για εκείνο τον δολοφόνο με το πριόνι…
Τίποτα δεν παράγεται τυχαία, τίποτα δεν υπάρχει από μόνο του, όλα χτίστηκαν με δολοφονική συνέπεια σε μια πορεία απαξίωσης του δημόσιου νοσοκομείου και επέλασης της ελεύθερης αγοράς που ήδη μετράει πάνω από 20 χρόνια. Και το καινούριο νομοσχέδιο του υπουργείου υγείας υπόσχεται –και πραγματοποιεί– ένα ακόμη γενναίο βήμα σε αυτή την πορεία του ζόφου. Να το πούμε με μια γλώσσα που μοιάζει παλιά; (αλλά είναι επίκαιρη όσο ποτέ άλλοτε): ο κοινωνικός και ταξικός πόλεμος που έχει εξαπολυθεί ενάντια στις ζωές μας θα μετρήσει αναγκαστικά τα θύματά του. Εκατομμύρια απ’ αυτά…
Όμως πριν αναφερθούμε στα καινούρια κατορθώματα της κας Ξενογιαννακοπούλου οφείλουμε να μιλήσουμε και για κείνη την άλλη πραγματικότητα που παραμένει σε μεγάλο βαθμό αόρατη: για κείνους και κείνες τους/τις υγειονομικούς (γιατρούς, νοσηλευτές/τριες και παραϊατρικό προσωπικό) που δεν συμβιβάζονται, που δεν κάνουν εκπτώσεις, που δίνουν διαρκώς τον εαυτό τους με ανιδιοτέλεια –λίγοι βέβαια, αλλά καθόλου ανύπαρκτοι. Όχι απλά κουρασμένοι και κουρασμένες, αλλά εξαντλημένοι/ες από τις ατέλειωτες ώρες εργασίας, που βλέπουν το σύστημα να καταρρέει και επιχειρούν να οργανώσουν τις αντιστάσεις. Όχι μόνο με συγκρούσεις στο εσωτερικό του νοσοκομείου, αλλά με συνελεύσεις και με απεργίες, με τη συνειδητοποίηση ότι η υγεία συνιστά πλέον ένα (πολύ κερδοφόρο για κάποιους) εργοστάσιο και οι ίδιοι έχουν τη θέση του εργάτη και του αναλώσιμου υλικού ταυτόχρονα.
ένα νομοσχέδιο σχεδόν σαν αμερικάνικη ταινία…
Σίγουρα το νομοσχέδιο αποπνέει κάτι από τον αέρα του Χόλιγουντ: ονειρεμένα νοσοκομεία, σε ολοήμερη λειτουργία, με εργαστήρια που λειτουργούν, με γιατρούς που νοιάζονται, που είναι διαρκώς στη διάθεσή σου. Ακόμη και αν όλα αυτά μπορούσαν να υπάρξουν, κρύβουν μια μικρή λεπτομέρεια: τα πληρώνεις όλα από την τσέπη σου. Και πολύ ακριβά μάλιστα… Και όσοι δεν μπορούν, ε, τι να κάνουμε, δεν προβλέπεται τίποτα, γίναμε όπως αμέρικα.
Αυτό που πρωταρχικά θεσμοθετείται είναι η έννοια κόστους-όφελους στη σχέση γιατρού-ασθενή. Το νοσοκομείο οργανώνεται πλέον σε τρεις διακριτές βάρδιες: επείγοντα με μηδενικό κόστος για τον ασθενή, τακτικά ιατρεία με πολύ μικρές καταβολές και απόλυτη κάλυψη από τα ταμεία (όμως με αναμονές μηνών για την πιο απλή εξέταση) και απογευματινά ιατρεία με τιμολόγιο ιδιωτικού τομέα και με τους γιατρούς να αμοίβονται με το κεφάλι (εισπράτοντας σημαντικό μέρος της αμοιβής). Στην πραγματικότητα όλο το σύστημα οργανώνεται για να παροχετεύσει τους ασθενείς σε αυτή την τρίτη ζώνη, με στόχο τον προσπορισμό εσόδων. Απλό δεν είναι; –αν το νοσοκομείο λειτουργεί ως επιχείρηση, δεν θα υπάρχουν ελλείμματα. Μόνο η αγριανθρωπιά της ελεύθερης αγοράς…
Ουσιαστικά το νομοσχέδιο εισάγει στην καρδιά του δημόσιου συστήματος υγείας το ιδιωτικό ιατρείο –ο κύκλος που άνοιξε με τη θεσμοθέτηση των απογευματινών ιατρείων ολοκληρώνεται. Διάγνωση, χειρουργεία, ακόμη και οι εργαστηριακές εξετάσεις (από τις απλές αιματολογικές μέχρι τις εξειδικευμένες τομογραφίες) θα έχουν και αυτές το δικό τους ιδιαίτερο τιμολόγιο –όμως σε τι διαφέρουν όλα αυτά από ένα αποκλειστικά ιδιωτικό νοσοκομείο; Απλά στη γενικόλογη υπόσχεση ότι το κόστος θα καλύπτεται από τον ασφαλιστικό φορέα –όμως αμέσως παρακάτω στο νομοσχέδιο αναφέρεται ρητά ότι το υπουργείο θα ρυθμίζει με υπουργικές αποφάσεις όλες εκείνες τις περιπτώσεις “στις οποίες η δαπάνη βαρύνει τον ίδιο τον ασθενή”. Μια κερκόπορτα για την εγκατάλειψη της καθολικής ασφαλιστικής κάλυψης –ποιος αλήθεια πιστεύει ότι δεν θα είναι αυτή η κατάληξη;
Ένα-ένα τα αναπόφευκτα ερωτήματα: καταρχήν, OK, το καταλάβαμε ότι το υπουργείο θέλει να συμβληθεί με ασφαλιστικές εταιρείες φέρνοντας έσοδα στο σύστημα. Όμως αυτά τα τιμολόγια πώς ακριβώς θα τα πληρώνουν τα χρεοκοπημένα ασφαλιστικά ταμεία;
Και έπειτα με ποιο προσωπικό θα λειτουργεί αυτή η αυλή των θαυμάτων; Μα φυσικά με το ίδιο (προσλήψεις αποκλείστηκαν κατηγορηματικά!), αυτό που δουλεύει από 80 έως 100 και κάτι ώρες την εβδομάδα (με το κύριο βάρος να πέφτει στους ειδικευόμενους), με τουλάχιστον εφτά 24ωρες βάρδιες τον μήνα. Μετά θα πηγαίνουν στο απογευματινό ιατρείο και στο τέλος αυτής της πορείας προφανώς στο ψυχιατρείο. Και επειδή οι άνθρωποι δεν αντέχουν, δεν ανησυχούμε, όλο και θά ’ρθει κάποιο νομοσχέδιο που θα ελαστικοποιεί περαιτέρω τις εργασιακές σχέσεις. Δεν το ξέρατε ότι ήδη υπάρχουν γιατροί που δουλεύουν με το μπλοκάκι;
Όμως, ακόμη και αν η ελαστικοποίηση της εργασίας και της ζωής κατορθώσει να κάνει την ολοήμερη λειτουργία του νοσοκομείου εφικτή στα αστικά κέντρα, αυτό νομοτελειακά είναι αδύνατο στα επαρχιακά νοσοκομεία. Εκεί απλά η κατάσταση δεν πάει άλλο και καμιά εικονική πραγματικότητα κανενός νομοσχεδίου δεν μπορεί να σώσει ένα σύστημα σε κατάρρευση.
Θα ακολουθήσουν βέβαια και άλλα… Ο “κλειστός σφαιρικός προϋπολογισμός” κάθε νοσοκομείου είναι ίσως το πιο σημαντικό: με δύο λόγια, η απόλυτη απαγόρευση της υπέρβασης του ετήσιου προϋπολογισμού όποιες και όσες να είναι οι ανάγκες (σε ανθρώπους, σε φάρμακα, σε υλικά). Η επιτομή δηλαδή της μετατροπής του νοσοκομείου σε επιχειρηματική μονάδα.
όμως…
…η υγεία δεν μπορεί να νοηθεί μέσα από σχέσεις κόστους-οφέλους. Η υγεία ως σωματική, ψυχική και κοινωνική ευεξία, ως κατάσταση αρμονίας του ατόμου με το σώμα του και το περιβάλλον, ως θεμελιώδης προϋπόθεση για την ανθρώπινη αξιοπρέπεια, δεν μπορεί παρά να είναι αυτονόητο δικαίωμα για όλους.
 για ένα νοσοκομείο όπου το προσωπικό θα αφιερώνει το χρόνο που χρειάζεται στον ασθενή γιατί δεν θα πιέζεται από το φόρτο εργασίας.
 για ένα νοσοκομείο όπου δεν θα επιβάλλονται ιεραρχικές σχέσεις ανάμεσα στο προσωπικό, αλλά και μεταξύ γιατρού-ασθενή.
 για ένα νοσοκομείο όπου ο ασθενής δεν θα φοβάται, θα μπορεί να επικοινωνήσει με αυτούς που τον θεραπεύουν, θα γνωρίζει από τι πάσχει, θα έχει λόγο για την υγεία του και δεν θα αισθάνεται εγκλωβισμένος σε συντεχνιακά, γραφειοκρατικά και οικονομικά συμφέροντα.
 για ένα σύστημα υγείας που δεν θα έχει ως μοναδικό στόχο την αντιμετώπιση της ασθένειας, αλλά την προαγωγή της υγείας και τη διασφάλιση των απαραίτητων κοινωνικών συνθηκών για την ανθρώπινη αξιοπρέπεια.
 για ένα σύστημα υγείας που δεν είναι σχεδιασμένο από ειδικούς, τεχνοκράτες υπουργείων ή επαγγελματίες συνδικαλιστές, αλλά που προκύπτει από συνεχή και ουσιαστική αλληλεπίδραση των εργαζομένων στο χώρο της υγείας και της κοινωνίας.
Ζούμε σε καιρούς που η ιστορία περπατάει στους δρόμους. Και στο καμίνι μιας εφιαλτικής πραγματικότητας, θα γεννηθούν εκείνες οι αντιστάσεις που θα μεταμορφώσουν τον κόσμο. Και ειδικά για τον χώρο της υγείας, θα είναι –και θα το δούμε πολύ συντομότερα απ’ ότι περιμένουμε– ανοιχτές συνελεύσεις υγειονομικών, ασθενών και κατοίκων (καθώς κάθε νοσοκομείο καλύπτει συγκεκριμένους τομείς της πόλης) που θα επιχειρήσουν να αντιπαρατεθούν με αυτό το σύστημα παραγωγής θανάτου και αποκλεισμών. Το μέλλον έρχεται…
Η συνέλευση για την υγεία είναι μια συνάντηση συντρόφων/ισσών –υγειονομικών και μη– που δημιουργήθηκε στην κατειλημμένη ΑΣΟΕΕ στην εξέγερση του Δεκέμβρη του 08. Καταλήψεις και παρεμβάσεις στα νοσοκομεία, όπως και εκδηλώσεις για την υγεία είναι κομμάτι της δράσης μας, ενώ ταυτόχρονα έχουμε δημιουργήσει ανοιχτό συμβουλευτικό χώρο υγείας στην κατάληψη του πρώην ΠΙΚΠΑ Πετραλώνων.

συνέλευση για την υγεία | κατάληψη πικπα

Μια μικρή υπενθύμιση...

Κείμενο του Συμβουλευτικού Σταθμού Υγείας Κατάληψης ΠΙΚΠΑ που μοιράστηκε σε επαγγελματίες υγείας στα νοσοκομεία της Αθήνας

Το σκηνικό και η καθημερινότητα για όσους δουλεύουν στα ΤΕΠ γνωστά. Ασθενείς, συνοδοί, ουρές εκνευρισμός, αγωνία, αντεγκλήσεις, κόπωση. Προσπάθεια να διεκπεραιωθούν τα περιστατικά με ασφάλεια. Οι τύποι των ασθενών γνωστοί και αυτοί. Οι βαρέως πάσχοντες που προκαλούν ανησυχία, οι υποχόνδριοι-ΝΦΔ στην αργκό, που προκαλούν εξάντληση υπομονής και εκνευρισμό, οι μετανάστες με τη δυσκολία στη συνεννόηση, οι επιθετικοί που θέλουν να παρακάμψουν την ουρά και να ασχοληθούν όλοι μαζί τους.

Μέσα σε αυτόν τον καταιγιστικό ρυθμό εμφανίζεται από καιρό σε καιρό και μια ειδική κατηγορία που προκαλεί το δικό της ιδιαίτερο προβληματισμό. Ασθενείς, που συχνά είναι βαρέως πάσχοντες ή τραυματίες, αλλιώς δε φτάνουν ποτέ στο νοσοκομείο. Ασθενείς στιγματισμένοι. Ασθενείς συνοδευόμενοι από ένστολους με άγριο βλέμμα ,πολλά κιλά τσαμπουκά και απαίτηση να εξυπηρετηθούν άμεσα και κατά προτεραιότητα. Ασθενείς σιδηροδέσμιοι. Ασθενείς κρατούμενοι. Άνθρωποι δηλαδή με μια διπλή συνθήκη απώλειας. Απώλεια της υγείας και της ελευθερίας, Μια από αυτές αρκεί να επιφέρει την οδύνη. Μπορεί να φανταστεί κανείς και τις 2 σε συνεργική δράση;

Οι ασθενείς αυτοί προκαλούν αμηχανία. Μέσα στη θύελλα η φυσική τάση είναι να θέλει κανείς να απαλλαγεί από αυτούς το συντομότερο. Είναι «επικίνδυνοι»(ποιος ξέρει τι έχουν κάνει για να τους μπουζουριάσουν-οι μισοί βέβαια και πλέον τελικά αθωώνονται). Κουβαλάνε 2-3 τύπους της υπηρεσίας που συχνά εισβάλλουν στα ΤΕΠ σα να είναι το τσιφλίκι τους και απαιτούν άμεση εξυπηρέτηση όπως την αντιλαμβάνονται αυτοί. Τρομάζουν συνοδούς και προσωπικό με την όψη τους, τα δεσμά και το στίγμα που τους ακολουθεί. Είναι χρήστες ή μετανάστες(evidence based:90% των φυλακισμένων κρατούνται για υποθέσεις ναρκωτικών).

Εκτός από αυτά τα χαρακτηριστικά, υπάρχει και κάτι άλλο που έχουν συχνά κοινό οι ασθενείς αυτοί: είναι χτυπημένοι-κακοποιημένοι. Σκοντάφτουν, αντιστέκονται στη σύλληψη, είναι υπό την επήρεια λένε οι ανθρωπο-φύλακες Ας δούμε τι λέει ένας από αυτούς, ο Σενεγαλέζος μικροπωλητής, ο βασανισμός του οποίου έγινε μιντιακό θέμα στην Ελευθεροτυπία: «Ήταν γύρω στις 8 το βράδυ, γύριζα σπίτι. Μ’έβαλαν στο στενό και με έριξαν κάτω. Άρχισαν να με κλωτσάνε στο κεφάλι. Με μετέφεραν στο Α.Τ. Ακροπόλεως. Πέντε αστυνομικοί μου έβγαλαν τα ρούχα και με χτυπήσαν με γκλομπ και γροθιές. Φώναζαν να φύγεις από την Ελλάδα αν δε σαρέσει ρε» Ο ένας έβαλε το χέρι του στα οπίσθια μου, ο άλλος τραβούσε βίντεο από το κινητό του»….

Τα περιστατικά αυτά δεν είναι λίγα. Το Σεπτέμβριο μετανάστης πέθανε από τα βασανιστήρια στο Α,Τ. Νίκαιας Τα βίντεο με τους μετανάστες που χαστούκιζαν ο ένας τον άλλο κατόπιν εντολών στο Α.Τ. Ομονοίας, οι εκθέσεις της Διεθνούς Αμνηστίας, οι μαρτυρίες των μεταναστών στα ιατρεία των ΜΚΟ είναι αποδεικτικά ότι οι βασανισμοί μάλλον δεν είναι εξαιρέσεις. Αυτό το ξέρουν και όσοι δουλεύουν στα ΤΕΠ και είναι ελάχιστα ευαίσθητοι ή απλά παρατηρητικοί.

Οι εργαζόμενοι στο χώρο της υγείας έχουμε χιλιάδες δικά τους προβλήματα και καλούμαστε να λύσουμε καθημερινά τα προβλήματα εκατοντάδων ανθρώπων. Τι άραγε μπορούμε να κάνουμε μπροστά στην ουσία της εξουσίας, μπροστά σε βασανισμένους ανθρώπους;. Η απάντηση είναι μία και πολύ απλή: Να κάνουμε υπεύθυνα ,ανυποχώρητα και με αξιοπρέπεια τη δουλεία μας. Να μην ξεχωρίζουμε ασθενείς, όποιο κι αν είναι αυτοί και να παρέχουμε στον καθένα όποια περίθαλψη χρειάζεται. Να μην υποχωρούμε σε έμμεσες και άμεσες πιέσεις για γρήγορη διεκπεραίωση και ελλειπτική καταγραφή. Να μη γινόμαστε παθητικοί συνεργοί στο κουκούλωμα. Να καταγράφουμε με επιμέλεια και τις 2 εκδοχές των γεγονότων καθώς και τις βλάβες που διαπιστώνουμε. Να συστήνουμε με σαφήνεια και δεσμευτικά εισαγωγή, συνυπολογίζοντας και το ενδεχόμενο επανάληψης ξυλοδαρμού στο τμήμα, όπως και στην περίπτωση του Σενεγαλέζου, ή τακτή επανεξέταση των ασθενών, εφόσον κρίνεται απαραίτητο.

Για να μπορούμε να νιώθουμε ότι είμαστε αξιοπρεπείς και ότι τιμούμε τον όρκο μας. Για να μπορούμε να έχουμε το κεφάλι ψηλά.



ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ ΥΓΕΙΑΣ/ΚΑΤΑΛΗΨΗ ΠΙΚΠΑ

Την υγεία μας να 'χουμε

Το ζήτημα της υγείας ήταν για καιρό καταδικασμένο να συζητιέται σε χώρους όπως τα πανεπιστημιακά αμφιθέατρα και τα τηλεοπτικά στούντιο, να κατατίθεται με ένα λόγο αποστειρωμένο, ο οποίος απαγόρευε την πρόσβαση σε οποιονδήποτε και οποιανδήποτε δεν είχε το ρόλο του ειδικού. Η εξέγερση του Δεκέμβρη απελευθέρωσε έδαφος μέσα στην πόλη, απελευθέρωσε χώρους μέσα στους οποίους εμείς, άνθρωποι που προσπαθούσαμε να προσεγγίσουμε το θέμα της υγείας απομονωμένα και αποσπασματικά, κατορθώσαμε να βρεθούμε και να μιλήσουμε έξω και πέρα από το θεσμικό πλαίσιο που ως τότε μας προσφερόταν ως μονόδρομος. Έπειτα από αρκετές συζητήσεις, αντιθέσεις και διαφωνίες, κάποιοι και κάποιες αποφασίσαμε να βρεθούμε ως συνέλευση για την υγεία στον κατειλημμένο κοινωνικό χώρο του πρώην ΠΙΚΠΑ, στα Άνω Πετράλωνα. Κάθε Δευτέρα, πραγματοποιείται συνέλευση, στην οποία συμμετέχουν τόσο εργαζόμενοι/ες στο χώρο της υγείας όσο και άνθρωποι που έχουν έρθει σε επαφή με το χώρο της υγείας μόνο ως ασθενείς - αντικείμενα εξέτασης. Σκοπός της συνέλευσης δεν είναι να προσφέρει έναν εναλλακτικό τρόπο διαχείρισης της υγείας στο πλαίσιο της κρατικής οργάνωσης, να υποκαταστήσει δηλαδή το κράτος και τις δομές του, αλλά να αμφισβητήσει στην πράξη την ουσία και το περιεχόμενο των ίδιων αυτών των δομών. Σε μία συζήτηση που εξελίσσεται μέσα στους τελευταίους δύο μήνες, προσπαθούμε να ψηλαφήσουμε και να αναγνωρίσουμε τόσο τις διαστάσεις της συνεχούς υποβάθμισης του δημόσιου συστήματος υγείας και τα τεράστια οικονομικά οφέλη που απορρέουν από αυτή όσο και τις σχέσεις εξουσίας που αναπτύσσονται και κυριαρχούν σε έναν ιδιαίτερα ευαίσθητο χώρο, όπως είναι αυτός της υγείας. Ζητούμενο της συνέλευσης είναι η συμμετοχή όλων, ισότιμα και αντιιεραρχικά, η ζύμωση των απόψεων, η συνδιαμόρφωση ενός προτάγματος για μία υγεία από εμάς για εμάς και για όλους/ες.


Η κυρίαρχη αντίληψη για την υγεία είναι η εικόνα μίας Αλήθειας, την οποία μπορούν να κατέχουν οι ειδικοί και στην οποία όλοι/ες οι υπόλοιποι/ες αναγκαζόμαστε να συμμορφωθούμε. Η υγεία, όμως, είναι υπόθεση όλων. Η παρέμβαση στο σώμα μας, η θεραπεία του και η κατάστασή του είναι ζητήματα που δεν μπορούν παρά να μας αφορούν. Δεν θέλουμε σε καμία περίπτωση να ξεχάσουμε ότι το περιβάλλον στο οποίο ζούμε, οι τροφές με τις οποίες τρεφόμαστε, η οικονομική και κοινωνική μας θέση, η πίεση που μας ασκείται καθημερινά είναι παράγοντες που επηρεάζουν με καθοριστικό τρόπο την υγεία μας. Πολύ περισσότερο, δεν θέλουμε να ξεχάσουμε ότι εκείνοι που ευθύνονται για την καταστροφή της πολύ εύκολα παρουσιάζονται ως ‘’σωτήρες’’ της, είτε άμεσα είτε έμμεσα. Ο ίδιος μηχανισμός που φροντίζει να υψώνει κεραίες κινητής τηλεφωνίας μέσα στις γειτονιές μας, που, στο όνομα της παραγωγικότητας, καταδικάζει σε θάνατο ή μακροχρόνια ασθένεια εκατοντάδες εργαζόμενους και εργαζόμενες, που δημιουργεί ένα κοινωνικό περιβάλλον απομόνωσης και απελπισίας, είναι αυτός που επενδύει σε φαρμακοβιομηχανίες και ιδιωτικά νοσοκομεία, που αποκομίζει τεράστια κέρδη από τη διαχείριση του φόβου, της ανάγκης και του πόνου.

Πέρα όμως από την προφανέστατη οικονομική διάσταση του ζητήματος, η υγεία αποτελεί και ένα μέσο χειραγώγησης, ελέγχου και υποταγής. Κοινωνικές ομάδες αποκλείονται πλήρως από την πρόσβαση σε φάρμακα και περίθαλψη, ενώ η τρομολαγνεία των ΜΜΕ συμβάλλει στην ακόμη μεγαλύτερη περιθωριοποίησή τους, εξυπηρετώντας πολιτικά εκείνους που επενδύουν στα τρομοκρατημένα πλήθη. Ενδεικτικό παράδειγμα της κατάστασης αυτής είναι η αντιμετώπιση των μεταναστών ως φορέων επικίνδυνων, ξεχασμένων ασθενειών, που απειλούν τους πολιτισμένους γηγενείς.

Στα παραπάνω έρχεται να προστεθεί και η καθημερινή μας εμπειρία από τα δημόσια νοσοκομεία, τα φακελάκια και οι μίζες, η υπερσυνταγολόγηση φαρμάκων και η έλλειψη προσωπικού, που συνθέτουν ένα σκηνικό τέλειας υποβάθμισης, με μόνη προοπτική την καταφυγή στον ιδιωτικό τομέα.

Προφανώς, οι δυνατότητες αλλά και οι προθέσεις μας δεν παρέχουν “μαγικές λύσεις” για όλα τα παραπάνω. Εξάλλου, το πρώτο βήμα για κάθε ζήτημα είναι προσπαθήσουμε να αναγνωρίσουμε και να συζητήσουμε όλες τις διαστάσεις του. Έτσι, δεν φιλοδοξούμε να στεγάσουμε στο ΠΙΚΠΑ ένα νέο Κέντρο Υγείας ούτε να λειτουργήσουμε ένα χώρο κατά τα πρότυπα των Μη Κυβερνητικών Οργανώσεων, λαμβάνοντας επιχορηγήσεις από τους πραγματικούς φορείς της ασθένειας, το κράτος και τις επιχειρήσεις, και ουσιαστικά προωθώντας τα δικά τους συμφέροντα. Αυτό που μας αφορά είναι να ψηλαφήσουμε τη δυνατότητα δημιουργίας μίας δομής που θα έρχεται σε ρήξη με τα υπάρχοντα μοντέλα διαχείρισης της υγείας και θα αντιλαμβάνεται τον εαυτό της ως μέρος της συνολικής κοινωνικής πρότασης για την αυτοοργάνωση των ανθρώπων.

Αποφασίσαμε λοιπόν τη λειτουργία, κάθε Δευτέρα και Πέμπτη 19:00 – 21:00, ενός ανοιχτού χώρου υγείας, πρόσφορου για συζήτηση και προβληματισμό, και στον οποίο θα υπάρχει η δυνατότητα συμβουλευτικής υποστήριξης και ενημέρωσης για προβλήματα υγείας. Πολύ περισσότερο, επιδιώκουμε την ανασύσταση του πραγματικού κοινωνικού χώρου, όπου όλες και όλοι έχουν θέση και λόγο.

ανοιχτή Συνέλευση για την υγεία | κατάληψη ΠΙΚΠΑ Πετραλώνων

Κάλεσμα σε συνέλευση για την υγεία στο κατειλημμένο πρώην ΠΙΚΠΑ (Άνω Πετράλωνα) Κάλεσμα σε συνέλευση για την υγεία στο κατειλημμένο πρώην ΠΙΚΠΑ (Άνω

Κάλεσμα σε συνέλευση για την υγεία στο κατειλημμένο πρώην ΠΙΚΠΑ (Άνω Πετράλωνα)

Το Σάββατο 4 Απρίλη η λαϊκή συνέλευση κατοίκων Πετραλώνων, Κουκακίου και Θησείου αποφασίζει να οικειοποιηθεί το χώρο του πρώην ΠΙΚΠΑ, στην περιοχή των πέτρινων, στα Άνω Πετράλωνα.

Το πρώην ΠΙΚΠΑ είναι ένα πέτρινο κτίριο που χτίστηκε πριν πενήντα περίπου χρόνια μαζί με τον υπόλοιπο οικισμό των πέτρινων και κατοικήθηκε από τον πληθυσμό των προσφύγων που βρισκόταν στην περιοχή. Για πολλά χρόνια λειτούργησε ως χώρος πρωτοβάθμιας περίθαλψης για μητέρες και παιδιά, ενταγμένο στο πλαίσιο του «κράτους πρόνοιας» που άρχισε να δημιουργείται εξαιτίας των κοινωνικών πιέσεων της περιόδου της δεκαετίας του ‘50.

Με την αναδιάρθρωση του καπιταλισμού και την αναδιαμόρφωση των κοινωνικών σχέσεων, τέτοιες δομές σταμάτησαν να θεωρούνται απαραίτητες στους πολιτικούς σχεδιασμούς του κράτους, οπότε και προωθήθηκε η σταδιακή κατάργησή τους. Με νομοθετική ρύθμιση το 1999, το υπουργείο υγείας μετέφερε το προσωπικό των ΠΙΚΠΑ σε προσωποπαγείς ή οργανικές θέσεις στα δημόσια νοσοκομεία. Αντίστοιχες δομές μέριμνας μητέρων και παιδιών μεταφέρθηκαν έτσι σε κεντρικότερους σχηματισμούς όπως τα ΙΚΑ ή τα νοσοκομεία. Έκτοτε τα ΠΙΚΠΑ έκλεισαν ή υπολειτουργούν.

Μετά από σχεδόν πέντε χρόνια εγκατάλειψης, το κτίριο ανοίχτηκε με σκοπό να επιστρέψει ξανά στους κατοίκους και να λειτουργήσει ως ανοιχτός, αυτοοργανωμένος κοινωνικός χώρος. Η εικόνα του εσωτερικού του φανερώνει την απαξίωση των κρατούντων για τη δημόσια υγεία και τον άνθρωπο γενικότερα. Παρατημένα αρχεία, ληγμένα φάρμακα και εμβόλια, σφραγίδες, τεχνικός εξοπλισμός αγνοήθηκαν με το γύρισμα του λουκέτου.

Η ιεράρχηση των κοινωνικών αναγκών με γνώμονα το κέρδος είναι η τακτική που έχει ως αποτέλεσμα την ανύπαρκτη πρωτοβάθμια περίθαλψη, την υπολειτουργία των δημόσιων νοσοκομείων, την ενίσχυση του ιδιωτικού τομέα και την εμπορευματοποίηση της υγείας. Σε αυτό το πλαίσιο το ΠΙΚΠΑ, ως χώρος πρωτοβάθμιας φροντίδας πρέπει να παραμείνει κλειστό.

Λαμβάνοντας υπόψη την ιστορία του χώρου, αλλά και της γενικότερης κατάστασης που επικρατεί στην υγεία σήμερα , στην κατάληψη του ΠΙΚΠΑ πραγματοποιείται ανοιχτή συνέλευση για την υγεία. Σε αυτή συμμετέχουν υγειονομικοί και μη που συναντήθηκαν τις μέρες της εξέγερσης του Δεκέμβρη και έκτοτε συνεχίζουν με παρεμβάσεις και συζητήσεις πάνω στην υγεία.

Στόχος της συνέλευσης είναι η δημιουργία ενός χώρου για την υγεία, που σε καμία περίπτωση δεν επιδιώκει να αντικαταστήσει το δημόσιο σύστημα περίθαλψης, ούτε να λειτουργήσει συμπληρωματικά σε αυτό όπως κάνουν οι φιλανθρωπικές ή οι μη κυβερνητικές οργανώσεις. Αντίθετα, σκοπός είναι η δημιουργία μιας δομής ανταγωνιστικής προς το υπάρχον, με χαρακτηριστικά που θα διαμορφωθούν από την αλληλεπίδραση της κοινωνίας και των ατόμων που παραδοσιακά θεωρούνται ειδικοί, δηλαδή των υγειονομικών.

Η υγεία ως συνθήκη αρμονίας του ανθρώπου με το σώμα του αλλά και το περιβάλλον στο οποίο εντάσσεται δεν μπορεί να αφήνεται να διαχειριστεί από ειδικούς, αλλά απαιτεί ενεργό και ισότιμη συμμετοχή όλων. Μια υγεία από εμάς για μας.

Δεδομένο θεωρούμε ότι η υγεία μπορεί να είναι πολλά πράγματα, ένα μέρος των οποίων είναι η δυτική ιατρική, ένα άλλο όμως είναι και το περιβάλλον, η εργασία, οι κοινωνικοί αποκλεισμοί ή ότι άλλο μπορεί να φανταστεί κανείς.

Προτάσεις που έχουν κατατεθεί σχετικά με το τι θα μπορούσε να γίνει στο χώρο του πρώην ΠΙΚΠΑ είναι:

• Συζητήσεις, ενημερώσεις γύρω από συγκεκριμένες ασθένειες έτσι όπως ορίζονται από τη δυτική ιατρική π.χ. σακχαρώδης διαβήτης
• Συζητήσεις- ενημερώσεις με θέμα την επίδραση της καταστροφής του περιβάλλοντος στην υγεία π.χ. ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία, κεραίες κινητής τηλεφωνίας
• Συζητήσεις- ενημερώσεις για την επίδραση της εργασίας στην υγεία μας π.χ. καθημερινό άγχος στη δουλειά, επαγγελματικά νοσήματα
• Μαθήματα πρώτων βοηθειών
• Δημιουργία ομάδων αυτοβοήθειας π.χ. όσον αφορά στην ψυχική υγεία
• Διερεύνηση αναγκών αποκλεισμένων κοινωνικά ομάδων όπως ανασφάλιστων, ανέργων και μεταναστών και έμπρακτη αλληλεγγύη προς αυτούς μέσα από συλλογικές διαδικασίες.
• Μελέτη θεραπευτικών ιδιοτήτων φυτών (βότανα) και καλλιέργειά τους προκειμένου να χρησιμοποιηθούν ως εναλλακτικά φαρμάκων.
• Δημιουργία βιβλιοθήκης με υλικό που έχει σχέση με την υγεία ώστε να μπορεί ο καθένας να ενημερώνεται για θέματα που τον αφορούν
• Λειτουργία κάποιες ώρες την εβδομάδα χώρου συνάντησης, αλληλεπίδρασης και συμβουλευτικής σε θέματα υγείας.

Ωστόσο θεωρούμε ότι τόσο η κατάληψη του πρώην ΠΙΚΠΑ όσο και η συνέλευση για την υγεία είναι κάτι που ανήκει σε όλους μας, και χρειάζεται τη συμμετοχή μας για να δημιουργηθεί κάτι που εκφράζει και καλύπτει τις ανάγκες μας. Για να προσπαθήσουμε να προσεγγίσουμε μια υγεία από εμάς για εμάς.

Ανοιχτή συνέλευση για την υγεία κάθε Δευτέρα στις 7 το απόγευμα στον ανοιχτό κοινωνικό χώρο της κατάληψης πρώην ΠΙΚΠΑ, στα πέτρινα (Άνω Πετράλωνα)

Ανοιχτή συνέλευση για την υγεία κατάληψης πρώην ΠΙΚΠΑ